Çapraz ölçüm sistemi çalışması
Bir cümlede
Aynı parçaları bütün gözlemciler tekrar ölçtüğünde, gerçek parça farkı ile ölçüm düzeninin değişkenliği ayrı incelenebilir.
Bu dersin sonunda
- 10 parça, üç gözlemci ve iki tekrarlı çapraz tasarımın 60 ölçümlük yapısını doğrulamak.
- Tekrar, gözlemci ve parça ile gözlemci etkileşimi bileşenlerini ayırmak.
- Verilen varyans bileşenlerinden ölçüm ve toplam varyansı hesaplamak.
- Gözlemcilere ayrı parça grupları verilmesinin hangi karşılaştırmayı bozduğunu açıklamak.
Neden önemli
Aynı parçanın farklı sonuçlarla ölçülmesi üretim değişkenliği değildir. Öte yandan farklı parçaların farklı sonuç vermesi de kendiliğinden ölçüm hatası sayılmaz. Çapraz çalışma bu iki durumu ayırabilecek veri düzenini kurar: seçilen bütün parçalar bütün gözlemciler tarafından tekrar ölçülür. Böylece aynı parçadaki tekrarlar ile parçalar arasındaki fark aynı tabloda, fakat farklı kaynaklar olarak görülebilir. Düzenin amacı çalışanları hız veya yetenek sırasına koymak değildir. Amaç, tanımlanan ölçüm yönteminin farklı uygulayıcılarda aynı karara dayanak olup olamayacağını sınamaktır. Önceki derste incelenen sapma ve çözünürlük yine geçerlidir; çapraz tasarım bunların eksikliğini kendiliğinden gidermez.
Yeniden üretilebilirlik, bu tasarımda gözlemciler arası değişkenliği ve modelde yer alan parça–gözlemci etkileşimini kapsar. Tekrarlanabilirlik, aynı gözlemcinin aynı parçayı aynı tanımlı koşullarda yeniden ölçmesindeki saçılmayı anlatır. Gözlemciler arasındaki sistematik fark ayrı bir bileşendir. Ayrıca bir gözlemci bazı parçalarda yüksek, bazılarında düşük okuyabilir; buna parça ile gözlemci etkileşimi denir. Örneğin temas yüzeyini seçme güçlüğü yalnız belirli geometrilerde ortaya çıkabilir. Bütün parçalarda tek yönde görülen gözlemci farkıyla bu durum aynı değildir. Etkileşimin büyüklüğü, iyileştirme seçimini de etkiler. Genel bir kullanım eğitimi yetmeyebilir; parçanın nasıl konumlandırılacağı veya temas noktasının nasıl belirleneceği yeniden tarif edilmelidir. Bu nedenle yalnız gözlemci ortalamalarını karşılaştırmak yeterli değildir.
Varyans, standart sapmanın karesidir; uzunluk için birimi mm² olur. Bağımsız ve uygun biçimde ayrıştırılmış bileşenler varyans ölçeğinde toplanır. Standart sapmaları doğrudan toplamak aynı hesabı vermez. Bu derste bileşenler çözülmüş bir ayrıştırmanın girdileri olarak verilir; ham veriden ayrıştırmanın ayrıntılı hesapları yapılmaz. Bu sınır açık olmalıdır. Bileşenlerin hangi tasarım ve modelle üretildiği bilinmiyorsa yalnız sayıları toplamak güvenilir analiz oluşturmaz. Eksik hücreler, değişen ölçüm sırası ve kontrolsüz koşullar bileşenlerin anlamını bozabilir. Doğru aritmetik, yanlış deney düzenini sonradan düzeltmez. Veri yapısının denetimi sonuç hesabından önce gelir.
Şema: [Aynı parça kimliği] → [bütün gözlemciler] → [yeniden yerleştirmeli tekrarlar] → [tekrar / gözlemci / etkileşim ayrımı]. Aynı parça bütün gözlemci kollarına gider; farklı parça gruplarını kollara ayırmak gözlemci ile parçayı karıştırır. Çapraz tasarım aynı nesnenin yeniden ölçülebildiği durumlar içindir. Ölçüm parçayı değiştiriyor veya tüketiyorsa ikinci gözlemci aynı durumu ölçemez. Bu koşulda başka tasarım ve ek varsayımlar gerekir; burada öğretilen düzen otomatik uygulanmaz. Ayrıca çalışma için seçilen parçalar kullanım aralığını temsil etmelidir. Yalnız birbirine çok benzeyen parçalarla hesaplanan oran, üretimin bütününe taşınamaz. Tersine çok geniş parça aralığı ölçüm katkısını küçük gösterebilir. Karar belgesi hem mutlak ölçüm değişkenliğini hem seçilen parça grubunun kapsamını taşımalıdır. Böylece tek bir yüzdeye bakarak farklı ürün ailelerini veya farklı karar ihtiyaçlarını aynı kabul altında toplama hatası önlenir. Bu dersin kısa sınavındaki bütün sayısal senaryolar da aşağıdaki uyarı kapsamındadır: Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.
Formül
Ölçüm sayısı = Parça sayısı × Gözlemci sayısı × Tekrar sayısı
Ölçüm varyansı (mm²) = Tekrar varyansı + Gözlemci varyansı + Etkileşim varyansı
Toplam varyans (mm²) = Parça varyansı + Ölçüm varyansı
Ölçüm standart sapması (mm) = √Ölçüm varyansı (mm²)
Varyans katkısı (%) = Ölçüm varyansı ÷ Toplam varyans × 100
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar