Ölçüm sistemini kullanım amacına göre kabul
Bir cümlede
Ölçüm sisteminin kabulü tek bir yüzdeye değil, hangi büyüklükte değişimi görmek ve hangi kararı güvenle vermek gerektiğine bağlıdır.
Bu dersin sonunda
- 0,1 mm ölçüm ve 0,5 mm toplam standart sapmadan %4 varyans katkısını hesaplamak.
- Standart sapma oranını, varyans katkısını ve sistematik sapmayı ayrı yorumlamak.
- Aynı ölçüm saçılmasını farklı tolerans genişlikleriyle karşılaştırmak.
- Sınırlı kullanım, ek doğrulama ve kullanımın durdurulması seçeneklerinden kanıta uygun olanı seçmek.
Neden önemli
Ölçüm sistemi çalışmasının sonunda karar verilmesi gerekir. Ancak kabul veya ret, cihazın bütün işler için iyi ya da kötü ilan edilmesi değildir. Aynı düzen büyük süreç değişimlerini izlemek için yararlı olabilirken dar toleranslı son ürün kararında yetersiz kalabilir. Kullanım amacı bilinmeden hesaplanan yüzde eksik bilgidir. Bu nedenle önce kararın konusu ve önemli değişimin büyüklüğü tanımlanır. Sonra çözünürlük, sistematik sapma, tekrar değişkenliği, gözlemci etkisi ve zaman içindeki kararlılık birlikte değerlendirilir. Birinin iyi olması diğerinin eksikliğini kapatmaz. Karar belgesi, hangi kullanımın onaylandığını ve hangi koşulların dışında yeniden inceleme gerektiğini açıkça taşımalıdır.
Ölçüm standart sapmasının toplam standart sapmaya oranı ile varyans katkısı farklı büyüklüklerdir. Standart sapma ölçülen özelliğin birimindedir; varyans onun karesi birimindedir. Aynı iki standart sapmanın oranı yüzde olarak yazıldığında bir sonuç, karelerinin oranı yazıldığında başka sonuç çıkar. Küçük görünen varyans katkısı, doğrusal ölçekte aynı küçüklükte değildir. Ayrıca sistematik sapma bu oranlardan ayrı bir kavramdır. Bütün okumaların ortalamada kayması, tekrar saçılmasının küçük olmasıyla ortadan kalkmaz. Raporda yalnız sapma yüzdesi yazmak bu üç anlamı karıştırabilir. Her göstergenin adı, payı, paydası ve birimi belirtilirse kabul kararı denetlenebilir hâle gelir.
Toplam değişkenliği payda yapan oranlar çalışma grubuna duyarlıdır. Daha geniş aralıktan parçalar seçildiğinde ölçüm düzeni değişmese bile katkı yüzdesi düşebilir. Bu sonuç daha hassas bir cihaz elde edildiğini göstermez. Tolerans genişliğiyle yapılan karşılaştırma başka bir soru sorar: ölçümün belirli yayılımı, karar aralığının ne kadarını kaplıyor? Burada kullanılan yayılım tanımı da açık olmalıdır. Altı standart sapma genişliği açıklayıcı bir karşılaştırmadır; bütün hataların kesin sınırı veya tam ölçüm belirsizliği değildir. Dağılım varsayımı, sapma ve diğer belirsizlik kaynakları ayrıca değerlendirilir. Ürün sınırına yakın bir sonuç için yalnız bu genişliği bilmek güvenilir kabul kararı üretmez.
Şema: [Kullanım amacı] → [çözünürlük + sapma + değişkenlik + kararlılık kanıtı] → [bütün kabul koşullarının birlikte sınanması] → [kapsamı belirli karar ve takip]. Artı işaretleri kanıtların birlikte aranmasını gösterir; farklı birimlerdeki göstergelerin sayısal toplamı değildir. Kabul ölçütleri kullanımın sonucu ve kurumun doğrulanmış kontrol planıyla tanımlanmalıdır. Bu dersteki sayısal eşikler özgün eğitim kararlarıdır; her sektöre uygulanan evrensel kurallar değildir. Sonucu ağır olan yanlış kabul ile geri döndürülebilir bir izleme uyarısı aynı kanıt düzeyini istemeyebilir. Eksik veri varsa koşullu veya dar kapsamlı kullanım düşünülebilir, fakat eksiklik onay cümlesinin içine saklanamaz. Hangi kararın erteleneceği, hangi ek kontrolün uygulanacağı ve yeni kanıtı kimin değerlendireceği belirli olmalıdır. Böylece ölçüm analizi bir rapor yüzdesi üretmekle kalmaz; gerçek kullanım sınırını ve yeniden doğrulama gereksinimini tanımlar. Yeni ürün, aparat veya ortam değişimi bu sınırı yeniden açabilir. Bu dersin kısa sınavındaki bütün sayısal senaryolar da aşağıdaki uyarı kapsamındadır: Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.
Formül
Standart sapma oranı (%) = σölçüm ÷ σtoplam × 100
Varyans katkısı (%) = σölçüm² ÷ σtoplam² × 100
Tolerans genişliği (mm) = Üst sınır (mm) − Alt sınır (mm)
Altı standart sapma genişliği (mm) = 6 × σölçüm (mm)
Toleransa göre yayılım (%) = 6 × σölçüm ÷ Tolerans genişliği × 100
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar