FIFO hatları ve üretime verme kuralları
Bir cümlede
FIFO hattı, ilk giren ürünün ilk çıkmasını ve tanımlı yer sınırında yukarıdaki üretimin durmasını birlikte gerektirir.
Bu dersin sonunda
- Hız ve bekleme hedefinden FIFO hattındaki azami yer sayısını hesaplamak.
- Giriş ve çıkış olaylarından hat doluluğunu adım adım kapatmak.
- Yer boşalması ile sıradaki ürünün işleme uygunluğunu ayrı değerlendirmek.
- Dolu hat, uygunsuz ürün ve sıra değiştirme isteği için açık salım kararı vermek.
Neden önemli
FIFO, ilk giren ilk çıkar kuralının kısa adıdır. Bir bağlantıda hangi ürünün önce ilerleyeceğini açıklar. Sınırlı FIFO hattı ise buna ikinci bir koşul ekler: hatta en çok tanımlı miktarda iş bulunabilir. Sıra korunurken stok sınırsız büyüyorsa yalnız çıkış sırası düzenlenmiş olur; üretim salımı kontrol edilmiş olmaz. Yer sınırı, yukarıdaki sürecin ne zaman yeni iş vermeyi durduracağını görünür kılar. Aşağıdaki süreç iş aldıkça yer açılır ve tanımlı koşullarda yeni giriş mümkün olur. Bu ilişki, iki süreç arasındaki beklemenin birikmesini sınırlar. Her iki kuralın da çalışanlar tarafından aynı biçimde anlaşılması gerekir.
FIFO bağlantısı, farklı ürünlerin aynı sırayla ilerleyebildiği akışta yararlıdır. Her ürün için ayrı hazır stok tutmak gerekmeyebilir. Buna karşılık aşağıdaki süreç gelen sırayı kullanamıyorsa FIFO adı sorunu çözmez. Ürün rotası, uygunluk koşulu veya hazırlık gereği sırayı sürekli değiştiriyorsa başka bağlantı biçimi değerlendirilebilir. Süpermarket, tanımlı ürünleri çekişe hazır tutar; FIFO hattı ise gelen sırayı korur. Bu ayrım, hangi ürünü önce işleyeceği sık değişen bir sürece yanlış mimari uygulanmasını önler. Karar verirken ürün çeşitliliğinin yanında öncelik ilişkileri ve aşağıdaki sürecin gerçek seçim ihtiyacı incelenir.
Yer sayısı, hız ile hedeflenen bekleme karşılığından türetilebilir. Ancak bu çarpım, bütün ürünlerin her durumda aynı süre içinde çıkacağını garanti etmez. Hızın hangi zaman penceresini temsil ettiği, hattın başlangıç doluluğu ve duruşlar sonucu etkiler. Azami yer sayısından hesaplanan süre ile ölçülen ortalama kalış farklı niceliklerdir. Bir hat boş başlayıp zamanla dolabilir; başka hat sürekli sınırda çalışabilir. İkisinin ortalama beklemesi aynı değildir. Sayısal tasarım hedefi bu nedenle gerçek giriş ve çıkış olaylarıyla sınanır. Hızlar eşit değilse sonlu yer, kapasite açığını ortadan kaldırmaz; açığı görünür bir durdurma olayına çevirir.
Üretime verme, yeni işin tanımlı sınırdan içeri alınmasıdır. Yukarıdaki süreçte başlamış fakat hatta sığmayan ürün de fiziksel birikim yaratır. Hat dolduktan sonra durdurma kararı verilip uzun bir parti daha tamamlanıyorsa gerçek stok sınırı çizilmiş yerlerin dışına taşar. Tasarım bu gecikmeyi dikkate almalıdır. Ürün güvenle durdurulamayan bir işlemdeyse başlangıç yetkisi daha erken kontrol edilir veya ayrılmış yer açıkça hesaba katılır. Sınırı korumak adına tehlikeli bir ara duruş yapılmaz. Üretim yetkisi, güvenli iş sırası ve teslim önceliği aynı karar içinde değerlendirilir; birini düzeltirken diğerini açıklamasız bozmak kabul edilmez. Bu dersteki şekil, örnek, karşı örnek ve kısa sınav sayıları bu eğitim kapsamındadır. Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.
Formül
FIFO tasarım yer karşılığı (yer) = Akış hızı (adet/dk) × Tasarım bekleme karşılığı (dk)
Son doluluk (adet) = İlk doluluk (adet) + Kabul edilen giriş (adet) − Çıkış (adet)
Boş yer (adet) = Yer sınırı (adet) − Doluluk (adet)
Sınırdaki tüketim karşılığı (dk) = Yer sınırı (adet) ÷ Çıkış hızı (adet/dk)
Katı azami bekleme karşılığında tam yer sınırı = ⌊Hız × Azami süre⌋
En az stok ihtiyacını karşılayan tam yer sayısı = ⌈Hız × Süre⌉
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar