Hata türleri ve etkileri analizi (FMEA): risk önceliği ve kontrol planı

Neden önemli

Hata türleri ve etkileri analizi, kısaca FMEA, bir işin hangi biçimde başarısız olabileceğini ve bunun hangi etkiyi doğuracağını sistemli incelemeye yarar. Hata türü, neden ve etki aynı şey değildir. Parçanın ters yerleşmesi hata türü, işlevin gerçekleşmemesi etki, yönlendirme koşulundaki bir eksiklik ise sınanacak neden açıklaması olabilir. Bu üç alanı aynı ifadeyle doldurmak analizin düşünme değerini azaltır. Üretim, kalite, bakım ve işi yapan kişiler aynı süreç sınırına bakmalıdır. Amaç uzun bir liste hazırlamak değil, hangi riske önce ve hangi kanıtla müdahale edileceğini belirlemektir. Analiz, günlük kontrolün ve ürün kararının yerini almaz.

Bu derste kullanılan 1–10 puan ölçeği eğitim amacıyla sentetiktir; belirli bir dış standardın puan tablosunu temsil etmez. Şiddette büyük puan daha ağır etkiyi, oluşmada büyük puan daha olumsuz oluşma düzeyini, saptama güçlüğünde büyük puan kusurun yakalanmasının daha zor olmasını anlatır. Böylece saptama puanının düşmesi daha iyi algılama anlamına gelir. Puanlar, ölçülmüş olasılıklar değildir; oluşma puanı 5 diye hata olasılığı %50 sayılamaz. Aynı puanlama gerekçeleri korunmadan farklı ekiplerin çarpımları karşılaştırılmaz. Sınır koşulları, dayanak kayıtlar ve belirsizlikler açıklanır; bir puanı yalnız istenen sonuca ulaşmak için seçmek analizi yanıltır. Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Risk öncelik sayısı, şiddet, oluşma ve saptama güçlüğü puanlarının çarpımıdır. Çarpım, incelemeyi düzenleyen yardımcı bir göstergedir; bütün risk kararlarını tek başına taşıyamaz. Yüksek şiddetli bir hata, düşük oluşma ve daha kolay saptama puanı nedeniyle küçük çarpım alabilir. Bu durum ağır etkiye karşı eylemi erteleme gerekçesi değildir. Ayrıca aynı çarpım farklı puan bileşimlerinden doğabilir; bu bileşimler aynı önlemi gerektirmez. Öncelik kararı önce etki ve yüksek şiddetin gerektirdiği korumayı, sonra oluşma ile saptama bulgularını inceler. Burada kullanılan sayılar, tek bir evrensel kabul eşiği veya bütün sektörlere uygulanacak hazır sıralama kuralı oluşturmaz.

Kontrol planı analizi uygulanabilir işe dönüştürür. Hata türü, kontrol edilen özellik, önleme veya saptama yöntemi, sıklık, sorumlu ve sapma tepkisi birbirine bağlanır. Yalnız kontrol edilecek yazmak yeterli değildir; neyin uygun sayılacağı, sonucun nereye kaydedileceği ve başarısızlıkta ürünün nasıl korunacağı anlaşılmalıdır. Önerilen iyileştirme, doğrulanmış kontrol değildir. Kurulum tamamlandı diye puan düşürülemez; hedef hata koşulunun sınandığını gösteren kayıt gerekir. Kontrol planı sürümü değiştiğinde sahadaki talimat ve eğitim de güncellenir. Neden açıklamasının kanıtlanması M12’nin konusudur; FMEA kaydına yazılmış bir neden, yalnız yazıldığı için gerçek kabul edilmez.

Kontrolün atlanması, uygulanıp başarısız olması ve sonucunun kaydedilmemesi ayrı olaylardır. İlki işin uygulanmasını, ikincisi saptama gücünü, üçüncüsü kanıt zincirini incelemeyi gerektirir. Bu başlıklar tek başına neden kanıtı değildir. Ekip, ağır etkiye karşı hangi koşulu güvenceye aldığını ve bunu hangi doğrulamayla gösterdiğini açıklamalıdır. Kontrol eklemek veya çarpımı düşürmek tek başına yeterlilik değildir.

Formül