Arızalar arası süre, onarım süresi ve kullanılabilirlik

Neden önemli

Bir ekipman az sayıda fakat uzun süren arızalar verebilir. Başka bir ekipmanda kısa süren çok sayıda arıza olabilir. İki durum aynı toplam duruşu doğursa da bakım ihtiyacı aynı değildir. Arızalar arası ortalama çalışma süresi, kısaltmasıyla MTBF, çalışma maruziyetini arıza sayısına böler. Ortalama onarım süresi, kısaltmasıyla MTTR, tanımlanan onarım kapsamını tamamlanan onarım sayısına böler. İlk gösterge sıklık, ikincisi süre boyutuna yaklaşır. Bu ortalamalar tek tek olayların ne zaman gerçekleşeceğini söylemez. Bir sonraki arızanın tam ortalama değerde oluşacağına ilişkin bir randevu değildir. Ham olay kaydı ve dağılım bilgisiyle birlikte yorumlanmalıdır.

Hesaplamadan önce zamanların anlamı belirlenir. Çalışma süresi ekipmanın gerçekten çalıştığı süreyi anlatıyorsa duruşlar bu toplama eklenmez. Etkin onarım, bu dersin örneğinde arızayı gidermek için fiilen yapılan müdahale işlerinin geçen süresidir. Parça bekleme ve yetkili kişinin gelişini bekleme ayrıca tutulur. Başka bir raporda MTTR bütün geri döndürme süresini kapsıyor olabilir. İki yaklaşımı aynı ad taşıdıkları için doğrudan karşılaştırmak yanlıştır. Kullanılan tanım raporda görünmeli, dönemin içinde sessizce değiştirilmemelidir. Tek bir sayı kadar, o sayının içine hangi zamanların girdiği de öğrenme çıktısıdır.

Basit kullanılabilirlik, yalnız çalışma ve tanımlı onarım zamanlarını kapsayan koşullarda MTBF ile MTTR üzerinden hesaplanabilir. Planlı bakım, parça bekleme veya dış nedenli duruşlar bulunan bütün vardiyayı kendiliğinden temsil etmez. Ayrıca kullanılabilirlik, üretilen parçaların sağlamlığını veya çalışma hızının uygunluğunu tek başına göstermez. M9’daki toplam ekipman etkinliğiyle bu oranı eşitlemek farklı kayıpları görünmez kılar. Bir ekipman çalışmaya hazırken talep bulunmayabilir; çalışırken de yavaş veya kusurlu üretim yapabilir. Göstergenin amacı bu sonuçların tümünü tek sayıda eritmek değildir. İlgili soruya doğru zaman kapsamıyla yanıt vermektir.

Olay sınırları ortalamayı doğrudan etkiler. Aynı arızanın kesintili müdahalelerini ayrı arıza saymak MTBF değerini düşürür; başarısız denemeleri tek kayda gizlemek de tekrar davranışını saklayabilir. Arızanın başlangıcı, işlevin geri geldiği an ve yeniden başlatma doğrulaması tanımlanmalıdır. Dönem sonunda hâlâ açık olan olayın bitişi uydurulmaz. Gözlenen duruş birikimi raporlanabilir; nihai onarım süresi henüz bilinmez. Benzer biçimde sıfır arızalı bir gözlem döneminden sonsuz güvenilirlik çıkarılamaz. Göstergeler ancak olay sayısı, kapsam ve eksik kayıt bilgisiyle birlikte karar desteği sağlar.

Aynı ortalamaya sahip kayıtların dağılımı farklı olabilir. Sürelerin bir kısmı çok kısa, bir kısmı çok uzun olduğunda tek ortalama bakım penceresinin güvenilirliğini anlatmaya yetmez. Bu derste dağılım için yeni bir model kurulmaz; olayların tek tek korunması istenir. Sonraki incelemede uzun onarımların hangi koşullarda oluştuğu bu kayıtlardan araştırılabilir. Ekipmanları karşılaştırırken ürün yükü ve kayıt eşiği yanında gözlem uzunluğu da açıklanmalıdır. Kısa dönemde görülen değişim rastlantısal olabilir. Bu nedenle göstergede iyileşme görüldüğünde hemen kalıcı neden sonucu ilan edilmez. Teknik değişiklik, karşılaştırılabilir dönem ve olay kanıtı birlikte değerlendirilir. Sayısal doğruluk, belirsizliğin kaldırıldığı anlamına gelmez; hesap doğruyken yorum yine fazla kesin olabilir.

Formül