Karma model hat dengeleme: birden çok ürün tek hatta
Bir cümlede
Karma model hat dengelemede talep ağırlıklı ortalama toplam yükü açıklar; her ürünün istasyon yükü ve ardışık zorlayıcı ürünlerin zaman etkisi ayrıca sınanır.
Bu dersin sonunda
- %60 A ve %40 B karmasında ürün ve istasyon bazlı ağırlıklı yükleri hesaplamak.
- Ardışık üç B ürününün 60 sn/adet takt altında oluşturduğu süre açığını göstermek.
- Sıralama değişikliğinin iş içeriğini azaltmadığını sayısal karşılaştırmayla açıklamak.
- Ürün bazlı iş aktarımını ortalama, en uzun yük ve görev kısıtları bakımından doğrulamak.
Neden önemli
Karma model hat dengeleme, aynı hattı paylaşan ürünlerin hem ortak hem farklı işlerini dikkate alır. Ürünlerin sürelerini aritmetik olarak toplamak yetmez; siparişteki payları kullanılmalıdır. Talebin %60'ı A, %40'ı B ise ortalama, A süresinin 0,60 katıyla B süresinin 0,40 katının toplamıdır. Basit ortalama ancak adetler eşitse doğru talep ağırlığını verir. Bu hesap bir planlama dönemi boyunca gerekli toplam işi anlamaya yarar. Ancak hiçbir çalışan ortalama ürünü üretmez; karşısına o anda A veya B gelir. Dolayısıyla ortalama yük hesabı ürün bazındaki süre kontrolünün yerini tutmaz. İkisini birlikte okumak gerekir.
Bir istasyonda A işi 50 sn/adet, B işi 75 sn/adet sürüyorsa belirtilen karmada ortalama 60 sn/adet olur. Takt da 60 sn/adet olduğunda ortalama tam hedefe oturur. Yine de B ürünü kendi ayrılmış zamanını 15 sn/adet aşar. Uzun ürünler art arda geldiğinde bu açık birikir. Kısa ürünlerin sağlayacağı zamanın daha önce boşta geçmiş olması, sonradan gelen uzun işi geriye dönük tamamlamaz. Bu yüzden talep payı, ürün sırası ve istasyonun çalışma zamanı ayrı kayıtlarla izlenir. Günlük toplamın uygun görünmesi tek tek ürünlerin zamanında tamamlanmasını kanıtlamaz. Özellikle zorlayıcı dizilerin incelenmesi ortalamanın gizlediği yükü ortaya çıkarır.
Ürün sırasını seviyelendirmek, uzun işleri ortadan kaldırmaz. B'ler arasına A koymak biriken süre açığının büyümesini sınırlayabilir; ancak işi yapacak kaynak ve uygulanabilir zaman düzeni yine gerekir. Hat belirli anlarda zorunlu aktarım yapıyorsa, bir istasyonun gecikmesini bekletebileceği varsayımı uygun olmayabilir. Ara stok veya esnek tamamlama penceresi varsa bunların fiziksel ve güvenli sınırları açıkça gösterilir. Sırf ortalama uygun diye kendiliğinden tampon varmış gibi davranılmaz. Sıra, dengelemenin bir koşuludur; süreyi kısaltan yöntem değişikliği değildir. İkmal, ürün geçişi ve takım ayarı da bu sıranın uygulanabilirliğine dâhildir ve ilgili kaynakların zamanında görünmelidir.
Sağlam bir çözüm, aynı görev dağılımının hangi üründe ne anlama geldiğini açıklar. B'ye özgü bir iş komşu istasyona taşınacaksa A ürününün görevleriyle çakışıp çakışmadığı da kontrol edilir. İşin kendisi o üründe bulunmuyorsa yük hücresine sıfır yazılabilir; ölçülmemiş süreye sıfır verilemez. Değişen ürün karmasında ortalamalar yeniden hesaplanır. Ayrıca en zor ürün veya dizi yeniden sınanır; eski sipariş payları yeni talebe taşınmaz. Bu derste kabul kararı yalnız dönem ortalamasına değil, ürün yükleri ve zorlayıcı sıra koşullarına dayanır. Amaç, aynı hattın farklı ürünleri karşılamasını gerçek görev ve zaman sınırlarıyla açıklamaktır.
Formül
Ürün payı = Ürün talebi (adet/dönem) ÷ Toplam talep (adet/dönem)
Ağırlıklı yük (sn/adet) = Σ(Ürün payı × Ürün yükü)
Çalışan alt sınırı (kişi) = Ortalama toplam iş ÷ Takt, yukarı tam sayıya yuvarlanır
Ürün yük farkı (sn/adet) = Ürün yükü − Takt
Biriken süre açığı (sn) = max(0, Önceki açık + Sıradaki ürün yükü − Takt)
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar