Kök neden varsayımlarını sınamak ve sonucu doğrulamak

Neden önemli

Bir ayarda değişiklik yapıldıktan sonra toplam kusur oranı düşerse bunun ayardan kaynaklandığını söylemek çekicidir. Aynı dönemde daha kolay ürünler çalışılmış, yeni malzeme gelmiş veya deneyimli çalışanların bulunduğu vardiyanın payı artmış olabilir. Önce–sonra karşılaştırması zamandaki değişimi gösterir; bu değişimin nedenini kendiliğinden ayırmaz. Kök neden varsayımı sınanırken hangi koşulun değiştirildiği ve hangi diğer koşulların sonucu etkileyebileceği açık yazılır. Desteklenen açıklamanın kapsamı da belirtilir. İki ölçüm arasındaki fark ilişki gösterebilir; neden kararı için alternatif açıklamaları ele alan bir karşılaştırma düzeni gerekir.

Ürün ve vardiyaya göre tabakalama, benzer koşulların ayrı incelenmesidir. Her ürün–vardiya grubunun payı ve paydası birlikte hesaplanır. Toplam oran bu grupların üretim paylarına göre ağırlıklı birleşimidir. Paylar değişirse gruplardaki sonuçlar aynı kaldığında bile toplam değişebilir. Hatta her grupta gelişme varken toplam kötüleşebilir; her grupta kötüleşme varken toplam iyileşebilir. Bu durum aritmetik hata olmak zorunda değildir. Karışımın hangi yönde değiştiğini incelemek gerekir. Toplam, gerçek üretimin sonucunu anlatır; ortak karışımla hesap ise farklı dönemleri daha adil karşılaştırmaya yardımcı olur. İki gösterge farklı soruları yanıtlar.

Tabakalama bütün belirsizliği kaldırmaz. Aynı ürün ve vardiyada malzeme, ekipman durumu, ölçüm tanımı veya çalışan desteği değişmiş olabilir. Bu nedenle varsayım için beklenen etki önceden yazılır, güvenli ve uygulanabilir bir karşılaştırma seçilir. Mümkün olduğunda değişiklik koşulları gruplar arasında dengelenir ve sıra etkisi azaltılır. Güvenliği bozacak eski koşula yalnız karşılaştırma için dönülmez. Zamanla düzelme, öğrenme veya bakım etkisi varsa bunlar kaydedilir. Değişikliğin fiilen uygulanması da doğrulanır. Planlanan yeni düzen kullanılmamışsa sonuç yalnız varsayımı değil, uygulama düzenini de sorgulatır.

Doğrulama bir kez iyi sonuç görüp dosyayı kapatmak değildir. Başlangıç, ilk deneme ve sonraki takip aynı ölçüm tanımıyla izlenir. Kusur azaldığında başka kayıpların artıp artmadığı da kontrol edilir. Eksik payda oran hesabını engeller; sıfır kusur yazmak bu eksikliği gidermez. Küçük örneklemde hiç kusur görülmemesi gerçek oranın kesinlikle sıfır olduğu anlamına gelmez. Karar kaydı, hangi bulgunun varsayımı desteklediğini, neyin hâlâ açık olduğunu ve hangi yeni kanıtın kararı değiştireceğini göstermelidir. Kanıta dayalı çalışma, sonucun sınırlarını açık söyleyebilmeyi de gerektirir. Bu dersteki şekil ve kısa sınav senaryoları da örneklerdeki sentetik veri kapsamındadır. Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Formül