Poka-yoke örnekleri: hatayı oluştuğu yerde önlemek

Neden önemli

Bir kapak ters yerleştiği hâlde vida sıkılabiliyorsa kusur, yalnız çalışanın daha dikkatli olması istenerek güvenceye alınamaz. Hata önleme, yaygın adıyla poka-yoke, yanlış eylemin oluşmasını veya kusurlu sonucun ilerlemesini güçleştiren, engelleyen ya da görünür kılan düzenleri inceler. Hata ile kusur ayrılır: Ters yerleştirme yanlış eylemdir; sızdıran veya yanlış kapanan ürün ise sonuç olabilir. En yararlı müdahale noktasını bulmak için son kontrolden hatanın oluştuğu işe geri dönülür. Düzenek seçimi, hangi eylemin hangi koşulda yanlış yapılabildiğini açıkça tarif ederek başlar. Genel bir kusur adı tek başına tasarım şartı oluşturmaz. Hatanın hangi durumda kolaylaştığı da gözlenir. Benzer görünümlü parçalar, simetrik yuvalar veya görünmeyen oturma yüzeyleri yanlış seçimi destekleyebilir. Çalışana dikkat uyarısı vermek bu koşulları değiştirmez. Tasarım, doğru parçayı doğru konuma getirmeyi kolaylaştırırken yanlış seçeneğin nasıl ele alınacağını belirlemelidir. Hedef hata açıkça tanımlandığında deneme için hangi uygun ve uygunsuz örneklerin gerektiği de anlaşılır. Kusurun sonradan bulunmasıyla oluşumunun baştan engellenmesi ayrı sonuçlar olarak kaydedilir.

Algılama, uygunsuz durumu ayırt eden bilgiyi üretir. Engelleme, yanlış yerleştirmeyi veya sonraki işlemi belirli koşul sağlanmadığında mümkün kılmaz. Uyarı ise insanın görmesi, duyması ve uygun karşılığı vermesi için işaret üretir. Bunlar aynı güvence düzeyini kendiliğinden sağlamaz. Bir algılayıcı yanlış yerleşimi görebilir; fakat bu bilginin üretimi durdurup durdurmadığı ayrıca incelenir. Yalnız ses veren düzenekte çalışan sesi kaçırırsa ürün ilerleyebilir. Fiziksel dayama yanlış yönü kapatabilir; ancak eksik parça gibi başka bir hatayı hiç sınamıyor olabilir. Düzenin ne yaptığı kadar hangi hata koşulunu kapsamadığı da açıklanmalıdır.

Gerçek uygulamalarda algılama ve engelleme aynı düzenekte birleşebilir. Bu nedenle tür sayımı yaparken sınıflandırma birimi ve kuralı önceden yazılır. Bir denemeyi hem algılama hem engelleme hem uyarı olarak toplamak deneme sayısını artırmaz; aynı olayı üç kez saymış olur. Bu dersteki sayımda her deneme, sınanan birincil işleve göre tek sınıfa yerleştirilir. İşlevler birleşiyorsa yardımcı özellikler not olarak saklanır. Deneme sayısını kapatan tablo, başarı oranıyla aynı şey değildir. Bir türün çok sınanmış olması daha güvenilir olduğunu kanıtlamaz. Yanlış sinyal oranının hesabı ve doğrulama sıklığının riskle seçimi M17’nin konusudur. Algılama, fiziksel engelleme ve uyarı burada birincil işlev için kullanılan eğitim sınıflarıdır; bütün hata önleme düzenlerinin evrensel ve birbirini dışlayan teknik sınıflandırması değildir.

Hata önleme, çalışan güvenliği için gerekli koruyucuların yerine geçirilmez. Kaliteyi koruyan bir aparat elin sıkışması tehlikesi yaratıyorsa tasarım tamamlanmış değildir. Hatalı parçayla sınama da üretime karışmayacak ve kişiyi riske sokmayacak koşullarda yapılır. Bilinen hatalı örnekler açıkça ayrılır, iş bitince kontrol altında tutulur. Bakım, ürün değişimi veya aparat ayarından sonra önceki başarılı kayıt tek başına yeterli olmayabilir. Etkilenmiş işlev yeniden doğrulanır. Algılayıcıyı devre dışı bırakarak üretimi sürdürmek, istenmeyen duruşu çözmek anlamına gelmez; kusurun sessizce geçebileceği yeni bir çalışma biçimi yaratır. Bu dersin şekilleri, örnekleri, karşı örnekleri ve üç kısa sınav sorusu için veri uyarısı: Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Formül