OEE hesaplama: toplam ekipman etkinliği nasıl bulunur?

Ders 9.1
12 dkOpsida Teknoloji · Son gözden geçirme: 30 Ekim 2026

Bir cümlede

OEE planlı üretim zamanındaki, TEEP takvim zamanındaki ekipman etkinliğini gösterir; iki sonuç ancak kendi paydalarıyla anlam taşır.

Bu dersin sonunda

  • Planlı üretim, çalışma ve takvim sürelerini ayrı tanımlamak.
  • Kullanılabilirlik, performans ve kaliteyi hesaplayıp OEE sonucunu doğrudan sağlam ürün süresiyle doğrulamak.
  • OEE ile TEEP arasındaki payda farkını sayısal olarak açıklamak.
  • Eşit olmayan vardiya sürelerinde toplam veriden doğru ağırlıklı sonucu bulmak.

Neden önemli

Makine çalışıyor görünürken siparişin yetişmemesi tek bir nedenle açıklanamaz. Üretim planlanan aralıkta makine durmuş olabilir, çalıştığı sırada ideal hızın altında kalmış olabilir veya çıkardığı parçaların bir bölümü ilk seferde uygun olmayabilir. Toplam ekipman etkinliği, kısaltmasıyla OEE, bu üç kaybı ortak bir zaman tabanında birleştirir. Kullanılabilirlik duruşu, performans çalışma sırasındaki hız kaybını, kalite ise ilk seferde uygun ürün payını gösterir. Çarpımın anlamı, planlı üretim süresinin ne kadarının ideal hızda sağlam ürün üretmeye eşdeğer olduğudur. OEE, çalışanı puanlama aracı veya tek başına bir kapasite taahhüdü değildir. Aynı sonuç farklı kayıp bileşimlerinden doğabileceği için alt oranlar da görünür tutulur. Düşük sonuç görüldüğünde önce verinin neyi temsil ettiği sorulur. Aynı makinenin önünde malzeme beklenmesi, teknik arıza yaşanması ve uygun ürünün sonradan ayrı yerde sayılması farklı kayıt sorunları doğurur. Ölçüm sınırı bu farklılıkları görünür tutmalıdır. Bir günlük sonuçtan çalışanın becerisi hakkında hüküm vermek yerine ekipmanın hangi koşullarda üretim yapabildiği incelenir. İyileştirme seçiminin dayanağı yalnız toplam yüzde olursa en büyük veya en kritik kayıp gözden kaçabilir.

Hesabın ilk kararı bölme işleminden önce verilir: Hangi süre üretime ayrılmıştır? Üretim planlanmayan dönem ile planlı üretim sırasında yaşanan arıza aynı kategori değildir. Değişim önceden biliniyor diye üretim penceresinden silinirse hazırlık kaybı görünmez olur. Sınır, rapor sonunda daha iyi yüzde elde etmek için değiştirilemez. Burada planlı üretim içindeki hazırlık ve arıza kullanılabilirlik kaybında tutulur. Kısa duruşların hangi bileşende izleneceği kayıt kuralında açıklanır. Bir olayın kullanılabilirlikte ya da performansta görünmesi farklılaşabilir; toplam etkisi ikinci kez düşülemez. Sınıflandırma kuralı değişirse eski ve yeni dönem karşılaştırması ayrıca uzlaştırılır.

Takvim süresine göre toplam ekipman etkinliği, kısaltmasıyla TEEP, üretim için ayrılmayan zamanı da görünür kılar. OEE yüksek olsa bile makine takvimin küçük bölümünde planlanmışsa takvim tabanındaki sonuç düşük olabilir. Bu durum kendiliğinden kötü yönetim demek değildir; talep, çalışma düzeni ve izin verilen üretim saatleri kararı etkiler. OEE ile TEEP aynı soruyu yanıtlamaz. Birincisi ayrılan üretim zamanının etkinliğini, ikincisi takvim zamanındaki toplam dönüşümü anlatır. Boş takvim saatlerinin tamamını yeni kapasite saymak için çalışan, malzeme, bakım, enerji ve talep koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Yalnız yüzdelerden yeni vardiyanın uygulanabilir olduğu sonucu çıkarılamaz.

İdeal çevrim süresi, ilgili ürünün doğrulanmış teknik hız tabanıdır; dinlenme payı eklenmiş standart süreyle değiştirilmez. Toplam adet ve sağlam adet aynı ekipman sınırından, aynı dönemden alınmalıdır. Yeniden işlenen parça ilk seferde sağlam sayılmaz ve tekrar geçişi yeni bir ürün gibi eklenmez. Karışık ürünlerde her ürünün ideal süre karşılığı ayrı bulunur; tek bir gelişigüzel çevrim bütün üretime uygulanmaz. Bu derste hesapları izlenebilir tutmak için tek ürün kullanılır. Sonucun güvenilirliği ondalık basamak sayısından önce bu kapsam kararlarına bağlıdır. Eksik duruş kaydı veya belirsiz sayım noktası bulunan bir yüzde, hassas yazılsa da karar vermeye uygun olmayabilir. Bu dersin şekilleri, örnekleri, karşı örnekleri ve üç kısa sınav sorusu için veri uyarısı: Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Formül

Kullanılabilirlik = Çalışma süresi (dk) ÷ Planlı üretim süresi (dk)

Performans = Toplam ürün (adet) × İdeal süre (dk/adet) ÷ Çalışma süresi (dk)

Kalite = İlk seferde sağlam ürün (adet) ÷ Toplam ürün (adet)

OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite

TEEP = OEE × Planlı üretim süresi (dk) ÷ Takvim süresi (dk)

Şelale grafiği: 450 dakikalık planlanan süreden 90 dakika duruş (kullanılabilirlik %80), 72 dakika hız kaybı (performans %80) ve 14,4 dakika hatalı parça (kalite %95) düşülür; kalan sağlam üretim 273,6 dakika. OEE = %80 × %80 × %95 = %60,8.OEE = %80 × %80 × %95 = %60,8450 dkPlanlanan−90 dkKullanılabilirlik%80−72 dkPerformans%80−14,4 dkKalite%95273,6 dkSağlam üretim
Üç kayıp basamağı soldan sağa planlanan süreyi eritir; son yeşil sütun 450 dakikanın 273,6 dakikasıdır ve OEE %60,8'e eşittir. Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Dersin devamı akademi hesabıyla açılır

Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.

  • Adım adım nasıl yapılır
  • Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
  • Yöntemin yanılttığı durum
  • Sık yapılan hatalar
Ücretsiz akademi hesabı aç