Yalın muhasebede işletim, kapasite ve mali sonuç

Neden önemli

Bir iyileştirme sonunda çalışanların aynı işi daha kısa sürede yapması anlamlı bir işletim sonucudur. Ancak bunu doğrudan para tutarına çevirmek, ekonomik etkinin oluştuğunu kanıtlamaz. Aynı çalışanlar aynı ücretle çalışıyor, alan aynı kira bedeliyle kullanılıyor ve ekipman aynı gideri oluşturuyorsa toplam ödeme değişmeyebilir. Kazanç önce kapasitede ortaya çıkar. Bu kapasite ek talebi karşılamak, fazla çalışmayı önlemek veya gerekli başka işleri yapmak için kullanılabilir. Hangi kullanımın gerçekleştiği görülmeden bütün boşalan süreyi nakit tasarrufu saymak hem beklentiyi hem iyileştirme programına duyulan güveni zedeler. Yalın muhasebe bu geçişi açıkça göstermeyi gerektirir.

Birlikte okunan üç alan farklı sorulara cevap verir. İşletim alanı kalite, teslimat, çevrim ve stok gibi akış sonuçlarını gösterir. Kapasite alanı belirlenmiş kaynağın zamanının nasıl kullanıldığını açıklar. Mali sonuç alanı ise dönem giderlerini, geliri ve gerekiyorsa ödeme etkisini gösterir. Bu alanlardan biri diğerinin yerine geçmez. Kalite iyileşmesiyle yeniden işleme azalabilir; kapasite açılabilir; ancak gider henüz değişmeyebilir. Bu durumda iyileştirme başarısız diye silinmez. Doğru ifade, işletim kazanımının gerçekleştiği ve mali sonuca dönüşme koşulunun henüz tamamlanmadığıdır. Böylece gelişmenin hangi aşamada olduğu görülebilir.

Kapasite hesabında kaynak ve zaman temeli sabit tutulmalıdır. İnsan zamanı, makine zamanı ve takvim zamanı aynı büyüklük değildir. Birden çok çalışanın eş zamanlı çalıştığı sürede toplam insan dakikası ile geçen dakika farklıdır. Bu derste kapasite, tanımlı bir kaynak grubunun insan dakikası olarak izlenir. Kullanılan bölüm gerekli üretim ve destek işine ayrılmıştır. Kullanılabilir bölüm güvenlik, beceri ve ekipman koşulları sağlandığında ek iş alabilir. Kullanılamayan bölüm ise tanımlı dönemde üretime ayrılamayan zamanlardır. Bu son bölümün nedeni kayda girer; her kullanılamayan dakika ortadan kaldırılabilir israf sayılmaz.

Üç bölümün toplamı seçilen kapasite tabanına eşit olmalıdır. Aksi hâlde kayıp süre iki kez sayılmış, bir iş unutulmuş veya zaman temeli değiştirilmiş olabilir. Dönemler arasında boşalan süre kullanılabilir bölüme geçiyorsa görünür bir dönüşüm vardır. Bunun ekonomik kullanımı ayrıca sınanır: talep var mı, diğer kaynaklar yeterli mi, ek malzeme sağlanabiliyor mu, ödeme gerçekten azalıyor mu? Bütün bu koşulların değerlendirilmesi aynı kaynağa iki ayrı kazanç yazılmasını da önler. Ek üretime ayrılmış süre aynı anda ücret azaltımı için kullanılamaz. Kapasite tablosu bu nedenle bir insan azaltma hedefi değil, kaynak kararının dayanağıdır.

Kullanılabilir kapasitenin zaman içindeki dağılımı da toplamı kadar önemlidir. Bir işin gerektirdiği kesintisiz süre ile gün içine dağılmış kısa boşlukların toplamı eşit olabilir; buna rağmen iş bu boşluklara sığmayabilir. Benzer biçimde bir çalışan boşken gerekli ekipman dolu olabilir veya ekipman açıkken yetkin çalışan bulunmayabilir. Bu nedenle kapasite hesabının ikinci kontrolü, işi yapabilecek kaynakların aynı anda bulunmasıdır. Toplam insan dakikası yeterli olsa bile vardiya, beceri ve iş sırası kısıtları uygulanabilirliği sınırlayabilir. Açılan süre farklı kişilere dağılmışsa bunların birleştirilmesi yeni görev dağılımı ve güvenli iş tanımı gerektirebilir. Bu düzen kurulmadan bütün toplam ek siparişe ayrılmış gibi gösterilmez. Uygulanabilir bölüm bulunduğunda kalan bölüm de kaybolmaz; ayrı kullanılabilirlik koşuluyla izlenir. Aynı kontrol destek işlerinin ertelenmesini de önler. Üretim için açılan süre, gerekli bakım veya kalite kontrolünün görünmez biçimde sonraya bırakılmasından geliyorsa gerçek ve sürdürülebilir kapasite kazanımı olarak kabul edilmez.

Formül