Doğrulama denemesi ve deneyin sınırları

Neden önemli

Deney tablosunda en iyi görünen birleşim, rastlantısal olarak olumlu bir sonuç da taşımış olabilir. Aynı veriyi hem adayı seçmek hem seçimin kesin doğruluğunu kanıtlamak için kullanmak bu riski görünmez bırakır. Doğrulama denemesi, seçimden sonra planlanan ayrı uygulamalarla beklenen kazancın yeniden ortaya çıkıp çıkmadığını sınar. Yeni numuneler, kayıtlı koşullar ve önceden belirlenmiş kabul kuralı gerekir. Eski tablodan birkaç satırı yeni dosyaya kopyalamak ayrı seri oluşturmaz. Doğrulamanın amacı en iyi görünen sayıyı yeniden bulmaya çalışmak değildir; seçilmiş aday hakkında önceden yazılmış öngörüyü dürüstçe sınamaktır.

Beklenen kazanç, hangi referansa göre hesaplandığı belirtilmeden anlamlı değildir. Adayın yeni gündeki yanıtını geçmişteki referansla karşılaştırmak gün veya malzeme farkını kazanca katabilir. Mümkün olduğunda aday ve referans aynı bloklarda, ortak ölçüm koşullarıyla ve önceden rastgele belirlenen sırayla uygulanır. Böylece yeni serinin kendi karşılaştırması oluşur. Referans yöntemi değiştirmeden açık tarif etmek gerekir. Referansın bakımını ihmal edip adayı özenle hazırlamak da tarafsız karşılaştırma vermez. İki koşul güvenli ve tanımlı uygulama açısından aynı disiplinle yürütülür; gerçek ayarlar ve sapmalar görünür tutulur.

Kabul kuralı sonuçlar gelmeden yazılır. Kural teknik bakımdan anlamlı en küçük kazancı, korunacak kalite ve güvenlik koşullarını ve gerekiyorsa öngörüye kabul edilebilir uzaklığı içerebilir. Bu sınırlar istatistiksel güven aralığının yerine geçmez. Küçük doğrulama serisi yalnız sınırlı bir kapsamda destek sağlayabilir. Kararın riski daha yüksekse uygun belirsizlik değerlendirmesi ve daha kapsamlı plan gerekir. Sonuç hedefe az farkla ulaşmadığında eşiği sonradan küçültmek doğrulama değildir. Başarısızlık da yararlı bilgidir: Uygulama farklılaşmış, ölçüm değişmiş veya ilk kazanç olduğundan büyük görünmüş olabilir. Her olasılık kayıt üzerinden araştırılır.

Deneyin sınırı, seçilen etken düzeyleriyle birlikte ürün, malzeme, makine, uygulama ve ölçüm kapsamıdır. İki sıcaklıkta iyi sonuç almak aradaki her sıcaklığın veya daha yüksek bir sıcaklığın davranışını kesinleştirmez. Yanıt eğrisi doğrusal olmayabilir; güvenlik sınırı da ayrı değerlendirme gerektirir. Benzer görünen başka ürünün aynı ayara aynı yanıtı vereceği varsayılamaz. Doğrulama sonucu yalnız gerçekten sınanan kapsamda ifade edilir. Üretime geçişte izleme ve yeniden inceleme koşulları belirlenir. Bu kayıt, deneyin değerini azaltmaz; hangi karara ne kadar dayanak verdiğini anlaşılır kılar. Denenen aralığın içinde kalmak da tek başına kesin aktarım sağlamaz. İki uçta benzer yanıt görülse bile ortada farklı davranış olabilir. Ara ayarın uygunluğunu gerektiren karar yeni bilgi ister. Üstelik sıcaklık aralığı aynı kalırken ürün kalınlığının değişmesi farklı bir fiziksel durum oluşturabilir. Geçerlilik alanı yalnız sayısal ayarlardan değil, birlikte sınanan süreç koşullarından oluşur.

Formül