Fazla çalışma, ek vardiya ve teslimat senaryoları
Bir cümlede
Ek kapasite seçeneği, aynı teslim sınırında gerçekten karşılanan talep ve bunun için katlanılan ek maliyet üzerinden değerlendirilir.
Bu dersin sonunda
- Fazla çalışma ve ek vardiyanın kullanılabilir ek kapasitesini hesaplamak.
- İki seçeneğin ek maliyetini aynı dönem ve gider kapsamıyla karşılaştırmak.
- Adet temelinde zamanında teslim oranını sipariş temelindeki başarıdan ayırmak.
- Talebi aşan kapasiteyi satış saymadan maliyet ve koruma farkıyla karar vermek.
Neden önemli
Talep normal vardiyaya sığmadığında ilk tepki çalışma süresini uzatmak olabilir. Ancak fazla çalışma, ek vardiya ve teslim düzenlemesi farklı kaynak koşulları gerektirir. Birinde mevcut ekibin belirli süre daha kalması, diğerinde yeni bir zaman diliminde bütün gerekli görevlerin açılması söz konusudur. Ekipman kullanılabilirken yetkin kontrol görevi kapsanmıyorsa çizelgedeki ek saat üretime dönüşmez. Bu nedenle seçenek önce uygulanabilirlikten geçer, sonra maliyet bakımından sıralanır. Yalnız birim ücretleri karşılaştırmak, seçeneklerden birinin teslim saatine yetişmediğini veya gerekli desteği taşımadığını gizleyebilir.
Karşılaştırmanın ortak sınırı, aynı ürün karışımı ve aynı teslim tarihidir. Normal vardiyanın iki seçenekte de oluşacak giderlerini birine ekleyip diğerinden çıkarmak yanıltır. Ek karar nedeniyle oluşan giderler ayrı gösterilir; ödeme bütün süre için yapılıyorsa yalnız kullanılan kısmın bedeli alınmaz. Hazırlık, bakım, ulaşım veya gözetim desteği ek gider doğuruyorsa kapsamda belirtilir. Verilmeyen gider sıfır varsayılacaksa bunun eğitim hesabının varsayımı olduğu yazılır. Maliyet hesabının kesin görünmesi, gider sınırının eksik olmasını düzeltmez. Ucuz seçeneğin neden ucuz olduğu yeniden üretilebilir olmalıdır.
Teslimat düzeyi de açık bir payda ister. Zamanında tamamlanan uygun adetlerin talep adetlerine oranı ile tam teslim edilen siparişlerin sipariş sayısına oranı aynı ölçüt değildir. Bir siparişin az bir bölümü eksikse adet oranı yüksek, tam sipariş oranı düşük çıkabilir. Ayrıca üretimin teslim sınırından sonra tamamlanması dönem sonunda biriken işi azaltır; zamanında teslim oranını geriye dönük yükseltmez. Karar tablosunda hangi ölçütün kullanıldığı yazılır. Bütün seçeneklerde aynı ölçüt korunur ve gecikmiş çıkış ayrı izlenir. Böylece toplam üretim artışı, teslim başarısı diye sunulmaz.
Ek kapasitenin bir bölümü talep karşılanınca kullanılmayabilir. Bu boşluk, belirsizlik karşısında koruma sağlayabilir; fakat kendiliğinden satış değildir. Talebi aşan üretim yapılırsa stok, eskime ve değişiklik riski doğabilir. Üretim yapılmazsa satın alınan kapasitenin bedeli yine oluşabilir. İki durum da görünür tutulmalıdır. Bu derste amaç her koşulda en düşük dakikalık bedeli seçmek değildir. Aynı teslimi karşılayan seçeneklerin maliyetini, kalan korumasını ve uygulanabilirliğini ayırarak gerekçeli karar vermektir. Belirsizlik hakkında veri yoksa belirli bir teslim olasılığı vaat edilmez; yalnız verilen senaryo hesaplanır.
Formül
Tamamlanabilir ek kapasite (adet) = aşağı yuvarla[Kullanılabilir ek kaynak süresi (dk) ÷ Kaynak süresi (dk/adet)]
Ek maliyet (TL) = Sabit ek gider (TL) + Ücretlendirilen süre (dk) × Süre bedeli (TL/dk)
Zamanında teslim (adet) = min[Talep, Teslim sınırına kadar uygun çıkış]
Adet temelinde zamanında teslim oranı (%) = Zamanında teslim (adet) ÷ Talep (adet) × 100
Ek teslim başına maliyet (TL/adet) = Ek maliyet (TL) ÷ Normal plana göre ek zamanında teslim (adet)
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar