Değişken talepte kapasite ve vardiya planlama

Neden önemli

Kapasite planlama, eldeki çalışan sayısını talep miktarına bölmekten daha geniş bir iştir. Aynı adet talep, ürün karışımı değişince farklı yük oluşturabilir. Elle birleştirmesi uzun, otomatik işlemesi kısa bir ürün ile bunun tersi olan ürün aynı kaynakları aynı ölçüde kullanmaz. Bu nedenle önce neyin, ne zamana kadar ve hangi kabul koşuluyla tamamlanacağı yazılır. Müşteriye teslim edilecek uygun ürün miktarı ile üretime başlatılan miktar birbirine karıştırılmaz. Planın sınırı açık olduğunda süre verisinin hangi ürüne ve hangi iş kapsamına ait olduğu denetlenebilir; toplam adet tek başına yeterlilik göstergesi olmaktan çıkar.

İşçilik dakikası, insanların yaptığı işin yükünü; makine dakikası, belirli ekipmanın meşguliyetini anlatır. İkisi aynı birim adıyla yazılsa da birbirinin yerine geçmez. Otomatik çalışma sırasında çalışan başka bir ürünü hazırlayabiliyorsa insan ve makine aynı anda yük taşır. Bu süreleri toplayarak tek bir kapasite açığı üretmek, gerçek kaynağı gizler. Tersine, toplamda boşluk bulunması da eş zamanlı işlerin uygulanabilir olduğunu kanıtlamaz. Hazırlık, yükleme, kontrol ve taşıma sırası ortak zaman ekseninde incelenmelidir. Kaynak toplamları ilk elemedir; ayrıntılı görev sırası ikinci doğrulamadır.

Değişken talepte dönem seçimi sonucu belirler. Haftanın toplam işi kullanılabilir süreye sığabilir; ancak erken teslimli siparişler belirli bir günde kaynak açığı oluşturabilir. Sonraki günün boşluğu, bugünün teslimini geriye dönük karşılayamaz. Ön üretim ancak malzeme, raf ömrü, değişiklik riski ve teslim koşulu uygunsa seçenek olur. Ön üretime izin verilmediğinde açık; ek süre, farklı kaynak veya teslim görüşmesi gerektirir. Ortalama talep üzerinden hazırlanan bir çizelge bu kararları saklar. Günlük talep, tamamlanan miktar ve biriken iş aynı sıra içinde korunmalıdır.

Süre tabanının tutarlılığı da planın parçasıdır. Bir standart sürenin içinde bulunan ihtiyaç payını aynı gerekçeyle kullanılabilir zamandan yeniden düşmek kapasiteyi gereksiz küçültür. Buna karşılık ortak molayı standart sürede kapsamayıp bütün vardiyayı üretime açık saymak kapasiteyi büyütür. Burada kullanılan standart işçilik süreleri tanımlı iş kapsamının payını içerir; vardiya dışında tutulan ortak mola bunlara yeniden eklenmez. Hesabın yanına bu sınır yazılır. Böylece farklı planlar aynı zaman tanımıyla karşılaştırılır ve sayıların yakın çıkması, farklı varsayımları görünmez hâle getirmez.

Formül