Hedef ağacı ve ölçüt yayılımı

Neden önemli

Hedef ağacı, üstte yazılan bir sayıyı alt birimlere mekanik biçimde bölüştürme aracı değildir. Ortak sonucu hangi süreç koşullarının etkilediğini ve bu koşulların hangi çalışmalarla değiştirileceğini görünür kılar. Teslim hedefinin altında yalnız üretim adedi bulunursa planlama, malzeme ve kalite kaynaklı engeller gözden kaçabilir. Buna karşılık bütün ölçütleri ağaca bağlamak da ilişkiyi açıklamaz. Her bağlantı için hangi işleyişin beklendiği, bunun hangi veride sınanacağı ve hangi başka koşulların sonucu etkileyebileceği belirtilir. Çizilmiş bir ok, kanıtlanmış neden anlamına gelmez. Ağaç, ortak akıl yürütmeyi ve veriyle yanlışlanabilecek varsayımları düzenleyen bir çalışma kaydıdır.

Sonuç ölçütü, müşteriye veya ortak işletim amacına ulaşmayı gösterir. Etken ölçütü, bu sonucu değiştirmesi beklenen süreç koşulunu izler. Faaliyet sayısı ise yapılan işi anlatır. Zamanında teslim oranı, malzeme hazır olma oranı ve tamamlanan inceleme sayısı bu nedenle farklı düzeylerdedir. Daha çok inceleme yapmak malzemenin zamanında hazır olduğunu kanıtlamaz. Malzeme hazır olsa bile kusurlu ürün teslimi geciktirebilir. Etkenlerin iyileşmesi beklenen sonuca yansımıyorsa insanları daha fazla faaliyet yapmaya zorlamadan önce ilişki yeniden incelenir. Yanlış bağ, yüksek faaliyet miktarına rağmen aynı gecikmenin sürmesine neden olabilir.

Yüzdeler özellikle dikkat ister. Farklı paydaları olan iki oran toplanamaz; aynı paydaya sahip oranlar da bağımlı olayları temsil ediyorsa doğrudan toplanmaz. Bir sipariş hem malzeme eksikliğinden hem yeniden işlemeden etkilenebilir. Bu siparişi iki birimin listesinde görmek iki farklı teslim kaybı olduğu anlamına gelmez. Kesişim bilinmeden toplam kayıp veya toplam kazanım hesaplanamaz. Bazı ilişkiler ardışık koşulludur; sonraki aşamanın oranı yalnız önceki aşamayı geçen siparişler içindir. O durumda uygun koşullarla çarpım gerekir. İşlem türü, ağacın görünüşünden değil, olayların ve paydaların tanımından çıkarılır.

Ölçüt yayılımının amacı her birime olumlu görünen sayı vermek değil, ortak sonuç için değişmesi gereken koşulları anlaşılır kılmaktır. Bir birimin yerel hedefi fazla üretim yaparak sağlanıyorsa süreç içi stok büyüyebilir; teslim oranı ise değişmeyebilir. Etken hedeflerinin yanında bu tür yan etkileri gösterecek koruma ölçütleri bulunur. Kalite kabulü, stok sınırı ve güvenli çalışma aynı kararın parçasıdır. Ölçüt sayısını artırmak tek başına açıklık sağlamaz. Her ölçütün karar değeri, sahibi, birimi, dönemi ve veri kaynağı belirlenir. Aynı kaydın farklı birimlerce yeniden adlandırılması yerine ortak tanımla çalışmak, katkı tartışmasını ve sapma incelemesini kolaylaştırır.

Formül