İş örneklemesi: faaliyet sınıfları ve rastgele gözlem planı
Bir cümlede
İş örneklemesi, tanımlı bir zaman evreninden seçilen anlarda görülen faaliyetleri sayarak faaliyet payını tahmin eder; tek bir işin süresini doğrudan ölçmez.
Bu dersin sonunda
- 120 geçerli gözlemde 36 bekleme kaydından bekleme oranını %30 hesaplamak.
- Birbirini dışlayan faaliyet sınıflarını gözlenebilir karar kurallarıyla tanımlamak.
- Hedef zaman evrenini kapsayan rastgele planı kolayda gözlem planından ayırmak.
- Geciken veya yapılamayan gözlemi gerçekleşmiş faaliyet gibi doldurmadan kaydetmek.
Neden önemli
Bir çalışma alanında beklemenin ne kadar yaygın olduğu soruluyorsa her işin başlangıç ve bitişini izlemek gerekmeyebilir. İş örneklemesi, önceden seçilmiş anlarda alanın durumunu kaydeder. Her kayıt kısa bir kesittir; aradaki zamanın tamamının nasıl geçtiğini göstermez. Çok sayıda uygun seçilmiş kesit birlikte değerlendirildiğinde faaliyetlerin zaman içindeki payı tahmin edilir. Buradaki ölçüm birimi saniye değil, tanımlı bir kişi veya kaynak için bir gözlem anıdır. Aynı anda iki farklı kaynağı görmek de birbirinden bağımsız iki zaman seçildiği anlamına gelmez. Hedef büyüklük açıklanmadan yalnız kayıt sayısını artırmak, yanlış soruya daha çok veri toplamak olabilir.
Bir faaliyetin gözlem anlarının %30'unda görülmesi, her çevrimin %30'unun o faaliyetten oluştuğunu kanıtlamaz. Özellikle uzun ve dağınık işler arasında çevrim sınırı bile ortak olmayabilir. Zaman payı, seçilen zaman evreni için yorumlanır. Bekleme sırasında çalışanın başka bir gerekli işi yapıp yapmadığı sınıf tanımına bağlıdır. İnsan faaliyetiyle makinenin durumunu aynı sütunda toplamak, makine çalışırken insanın ne yaptığını gizler. Önce kimi veya neyi izlediğinizi seçmeniz gerekir. Böylece insanın beklemesi, makinenin çalışması ve parçanın sırada bulunması ayrı sorular olarak kalır; birinin oranı diğerinin süresine dönüştürülmez.
Rastgele seçim, gözlemcinin uygun bulduğu anlarda alana gitmesi değildir. Seçimin, hedeflenen bütün uygun zamanları kapsayan ve sonuca bakılmadan uygulanan bir kurala dayanması gerekir. Yoğun anlarda gözlem yapmak zor olduğu için kayıtları sakin saatlere taşımak, araştırılan olayla seçilme olasılığını ilişkilendirir. Daha büyük bir kayıt tablosu bu ilişkiyi gidermez. Aynı nedenle yalnız geçiş yoluna yakın kaynakları seçmek de bütün alanı temsil etmeyebilir. Ulaşılabilirlik, gözlem planının hazırlanmasında çözülmesi gereken bir koşuldur. Sonradan yalnız kolay gözlenen kesim hakkında sonuç bildirmek mümkün olsa da bu sonuç başlangıçtaki geniş hedefin karşılığı değildir.
Faaliyet sınıfları anlaşılır olduğunda farklı gözlemciler aynı anı benzer biçimde kaydedebilir. Ancak sınıfların adını yazmak yeterli değildir; sınır durumları için karar kuralları gerekir. Parça beklerken alet temizleyen K01, insan faaliyeti inceleniyorsa temizlik sınıfına girer. Görüş kapalıysa bekleme sınıfına atanmaz. Görülemeyen an, eksik gözlemdir ve faaliyet toplamından ayrı tutulur. Ölçümün amacı kişiyi hızlandırmak veya kesintisiz hareket istemek değildir. Beklemenin koşullarını görünür kılmak ve uygun iyileştirme sorusunu seçmektir. Bu yaklaşım, M3'teki metot etüdüyle birlikte kullanıldığında gereksiz faaliyetin yalnız süresini değil, neden var olduğunu da sorgulamayı sağlar.
Formül
Faaliyet oranı p = İlgili sınıftaki geçerli gözlem sayısı ÷ Toplam geçerli gözlem sayısı
Faaliyet yüzdesi (%) = p × 100
Sınıf kapanışı (gözlem) = Bütün faaliyet sınıflarının gözlem sayıları toplamı
Eksik oranı (%) = Yapılamayan planlı gözlem sayısı ÷ Planlı gözlem sayısı × 100
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar