Ürün ailesi ve değer akışı sınırları nasıl belirlenir?

Neden önemli

Değer akışı haritası hazırlanırken ilk karar hangi ürünlerin birlikte inceleneceğidir. Aile sınırı belirsizse stok, süre ve talep aynı paydaya bağlanamaz. Aynı adla satılan iki ürün farklı süreçlerden geçebilir; farklı ad taşıyan iki ürün ise aynı işlem yolunu kullanabilir. Ürünün rengi, boyutu veya görünüşü aile için yardımcı bilgi olabilir, fakat yol bilgisinin yerine geçmez. Aile, belirli bir akış sorusunu çözmek için kurulan analitik sınırdır. Bu sınır ürünleri fiziksel olarak ayrı makinelere atamak zorunda değildir. Ortak kaynaklar kalabilir; önemli olan o kaynakların yükünü ve aileler arası etkileşimi görünmez kılmamaktır. İyi sınır, haritanın neyi anlattığını ve neyi dışarıda bıraktığını açıkça söyler.

Ürün–süreç matrisi, satırlarda ürünleri ve sütunlarda süreçleri gösterir. Bir hücre ürünün o sürece uğrayıp uğramadığını belirtir; sıra bilgisi ayrıca yazılır veya hücrede sıra numarasıyla tutulur. Yalnız işaretli hücreleri karşılaştırmak yeterli değildir. Aynı süreçlerden farklı sırayla geçen ürünler ara stok ve bilgi akışı bakımından farklı davranabilir. Aynı sürece birden çok kez dönüş varsa tekrar ziyaretler ayrıca kaydedilir. Bu derste kullanılan sıralı ortak adım oranı evrensel bir endüstri standardı veya zorunlu kabul ölçütü değildir. Bu yerel ortak yol oranı, tekrar ziyareti olmayan yollarda aynı sırayı koruyan en uzun ortak adım dizisinin uzunluğunun, karşılaştırılan ürünlerin kullandığı farklı süreçlerin toplam sayısına bölünmesiyle tanımlanır. Bu açık tanım, hesap sonuçlarının hangi benzerliği ölçtüğünü gösterir. Etkinlik ve modül testindeki tam yol eşleşme oranı ise referans yolun tamamına uyan ürün sayısının aday ürün sayısına oranıdır; talep ağırlıklı biçiminde eşleşen ürün talebi toplam aday talebine bölünür. İki ölçüt birbirinin yerine kullanılmaz.

Ortak yol oranı karar desteğidir; her işletme ve her problem için geçerli evrensel bir kabul sınırı değildir. Yüksek oran bulunduğunda süreler, parti koşulları, kalite gereği ve talep değişkenliği yine incelenir. Ortak yol aynı olsa da bir ürünün uzun hazırlığı diğerlerinin yenilenmesini geciktirebilir. Daha geniş aile ortak akışı görünür kılabilir, fakat ayrılan kolları ve farklı stok hızlarını tek ortalamada saklayabilir. Daha dar aile daha temiz hesap verirken ortak kaynak rekabetini unutmaya yol açabilir. Bu yüzden en az iki sınır değerlendirilir. Seçilen sınırın hangi soruyu daha iyi yanıtladığı, hangi ayrıntıyı ayrı izlemeyi gerektirdiği ve yeniden ne zaman gözden geçirileceği açıklanmalıdır.

Aile kararı yalnız çizim kolaylığı için verilmez. Haritadaki stok gününün paydasını, kanban döngüsünün ürün kapsamını ve ölçülen sürenin temsil ettiği yolu belirler. Sınır değiştiğinde eski toplamlarla doğrudan karşılaştırma yapılmaz. Talep, stok ve işlem verisi yeni sınır için yeniden kapatılır. Ortak makine dışarıda kalan ürünlere de çalışıyorsa o süre kapasite hesabına girer; aile dışında olmak kaynağı kullanmıyor olmak değildir. Bu dersin sonunda amaç tek doğru aile adı bulmak değil, sayıları aynı kapsamda tutan ve ortak kısıtları koruyan bir seçim yapabilmektir. Benzer ürün adının cazibesine karşı işlem yolu, sıra ve kaynak kanıtı birlikte aranır.

Formül