Heijunka planını talep şokuyla sınamak

Ders 14.5
12 dkOpsida Teknoloji · Son gözden geçirme: 30 Ekim 2026

Bir cümlede

Heijunka (üretim seviyelendirme) planı ancak işlem, hazırlık, teslim ve kaynak koşulları birlikte sağlandığında uygulanabilir; talep şoku bu koşulları yeniden hesaplamayı gerektirir.

Bu dersin sonunda

  • 480 dakika kullanılabilir zamanda 420 dakika işlem ve 90 dakika hazırlığın 30 dakika açığını hesaplamak.
  • Ürün bazında ek talebi süre yüküne çevirerek şok sonrası kapasiteyi yeniden sınamak.
  • Hazırlık azaltma ve yetkilendirilmiş yük aktarımı seçeneklerini aynı teslim sınırında karşılaştırmak.
  • Sıra düzenini değiştirmenin kapasite eksikliğini tek başına gidermediğini sayısal olarak göstermek.

Neden önemli

Heijunka planının görsel olarak düzenli olması, uygulanabilir olduğu anlamına gelmez. Her zaman dilimine doğru renk ve doğru adet yerleştirilebilir; fakat bu adetlerin işlem ve hazırlık yükü kullanılabilir zamana sığmayabilir. İlk sınama, aynı kaynak ve aynı dönem için toplam yükü hesaplamaktır. İşlem talebi doğru olsa bile hazırlık unutulduğunda plan gerçekte bulunmayan zamanı kullanır. Kapasite açığı önce açık adıyla yazılır. Daha düzgün ürün sırası yük tepesini azaltabilir; aynı hazırlık ve aynı işlem toplamını koruyorsa eksik dakikayı kendiliğinden oluşturmaz. Planın okunaklılığı ile fiziksel yeterliliği ayrı değerlendirilir.

Talep şoku, planın dayandığı miktarın veya ürün karışımının belirgin biçimde değişmesidir. Toplam adet az değişirken daha uzun işlem isteyen ürünün payı artabilir. Bu durumda eski ortalama süreyle yeni talebi çarpmak gerçek yükü gizler. Her ürünün yeni miktarı kendi işlem süresiyle hesaplanmalıdır. Şok yalnız işlem yükünü değil, hazırlık sırasını, malzeme ihtiyacını, kap sayısını ve ilk teslimi de etkileyebilir. Günlük kapasite yeterli görünse bile acil siparişin kısa penceresi karşılanamayabilir. Bu yüzden toplam ve zaman sırası iki ayrı sınama olarak birlikte yürütülür.

Tepki seçeneklerinin yetki ve kapsamı açık olmalıdır. Hazırlık süresini azaltmak, ek üretim zamanı sağlamak, uygun kapasiteye yük aktarmak veya teslim koşulunu yeniden kararlaştırmak farklı kararlardır. Hiçbiri kendiliğinden gerçekleşmiş kabul edilmez. Başka kaynağın boş olması aynı kaliteyi aynı zamanda sağlayabildiğini göstermez. Ek süre çalışan uygunluğu ve güvenli çalışma koşulu gerektirir. Teslimin değiştirilmesi de müşterinin kabulünü gerektirir; planlamacı tek taraflı olarak geç teslimi zamanında sayamaz. Sayısal karşılaştırma seçenekleri görünür kılar; onaylanmamış koşulları mevcut kaynak gibi göstermemelidir.

Planı korumak ile planı yenilemek arasında açık bir karar kuralı gerekir. Her küçük değişiklikte bütün sıra bozulursa hazırlık artabilir ve daha önce doğrulanmış teslimler zarar görebilir. Buna karşılık belirgin açık varken eski sırayı sürdürmek de karşılanamayacak sözü gizler. Uygun yaklaşım, doğrulanmış talep sürümünü, kalan dönemin gerçek kapasitesini ve etkilenen teslimleri birlikte incelemektir. Eksik geçiş süresi veya doğrulanmamış malzeme varsa kararın o bölümü açık tutulur. Bu ders, başlangıç açığından talep şokuna ve iki alternatifin sınanmasına kadar aynı birim ve teslim sınırını koruyarak karar üretir.

Formül

Toplam yük (dakika/gün) = İşlem yükü + Hazırlık yükü

Kapasite açığı (dakika/gün) = max(0, Toplam yük − Kullanılabilir zaman)

İşlem yükü (dakika/gün) = Ürün bazında miktar × işlem süresi değerlerinin toplamı

Yeni işlem yükü = Eski işlem yükü + Ek talebin yükü

Kapasiteye göre yük oranı (%) = Toplam yük ÷ Kullanılabilir zaman × 100

Plan sonrası kalan zaman (dakika) = Dönem kapasitesi − Gerçekleşen kullanım − Kalan doğrulanmış yük

Üç seri istasyonda kapasite sınırı ve gerçekleşen uygun çıkış.40 snİstasyon A90 adet/sa50 snİstasyon B72 adet/saDarboğaz45 snİstasyon C80 adet/saHat sınırı = 3.600 ÷ 50 sn = 72 adet/saÖlçülen çıkış: 330 ÷ 5 = 66 adet/sa
Ayrı örnek: 40, 50 ve 45 sn çevrimli seri istasyonların kayıpsız kapasiteleri sırasıyla 90, 72 ve 80 adet/saattir. Hat sınırı 72 adet/saat, 5 saatte 330 uygun adet ölçülen çıkış ise 66 adet/saattir. Aşağıdaki günlük işlem ve hazırlık verileriyle birleştirilmez. Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Dersin devamı akademi hesabıyla açılır

Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.

  • Adım adım nasıl yapılır
  • Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
  • Yöntemin yanılttığı durum
  • Sık yapılan hatalar
Ücretsiz akademi hesabı aç