Ekonomik parti ve akış ödünleşimi
Bir cümlede
Ekonomik sipariş miktarı belirli giderleri dengeler; uygulanacak parti, hizmeti, kapasiteyi, alanı ve raf ömrünü de karşılamalıdır.
Bu dersin sonunda
- Yıllık 10.000 adet talep, 100 TL/sipariş gider ve 20 TL/adet/yıl tutma gideriyle ekonomik sipariş miktarını hesaplamak.
- En az iki partinin yıllık sipariş ve elde tutma giderlerini ara sonuçlarla karşılaştırmak.
- Parti büyüklüğünü ortalama çevrim stoğu ve tüketim günü karşılığına dönüştürmek.
- Kapasite, raf ömrü veya asgari miktar koşuluna uymayan matematiksel sonucu reddetmek.
Neden önemli
Ekonomik parti hesabı, sık sipariş vermenin gideriyle büyük partinin elde tutulma giderini aynı yıllık dönemde dengeler. Daha küçük parti daha az ortalama çevrim stoğu yaratır, ancak aynı talebi karşılamak için daha sık sipariş gerekir. Büyük parti sipariş sıklığını azaltırken malzemeyi daha uzun süre depoda tutar. Bu karşıt etkiler altında bulunan ekonomik sipariş miktarı, açık varsayımları olan bir başlangıç noktasıdır. Bütün akışın en iyi çözümünü tek başına vermez. Malzemenin raf ömrü, hattın hazırlık kapasitesi veya depolama alanı yetersizse hesap doğru olsa bile bulunan miktar uygulanamaz.
Temel modelde talep bilinir ve sabit hızda gerçekleşir, ikmal bir defada gelir, eksik yaşanmaz ve sipariş başına sabit gider vardır. Birim satın alma bedeli partiye göre değişmez. Elde tutma gideri adet başına yıllık tanımlanır; sermaye bağlama, alan ve uygun diğer etkiler aynı kapsamda değerlendirilir. Bu varsayımlarda testere dişi biçiminde azalan çevrim stoğunun ortalaması partinin yarısıdır. Gerçekte üretim yavaş yavaş tamamlanıyor veya teslimat parçalara bölünüyorsa aynı ortalama doğrudan kullanılmaz. Modelin şekli değiştiğinde yalnız formüldeki sayıları yenilemek yeterli değildir; akışın nasıl gerçekleştiği yeniden tanımlanır.
Sipariş gideri, malzemenin satın alma tutarı değildir. Siparişin açılması, hazırlanması ve kabul edilmesiyle ilgili sipariş başına gideri temsil eder. Üretim partisinde hazırlık gideri benzer bir rol oynayabilir; ancak hazırlık süresinin darboğaz kapasitesini tüketmesi ayrıca incelenmelidir. Elde tutma gideri de yalnız depo kirası değildir. Hesaba alınan kalemler açık olmalı, aynı etki hem sipariş giderine hem tutma giderine açıklamasız eklenmemelidir. Giderlerin tümü aynı para birimi ve aynı dönem üzerinde karşılaştırılır. Yıllık taleple aylık tutma giderini doğrudan kullanmak ekonomik partiyi olduğundan farklı gösterir. Hesaplanan gider azalmasıyla hemen gerçekleşecek nakit çıkışı azalmasını da ayırın. Sipariş işi azaldığında mevcut ekibin zamanı başka işe ayrılabilir; bu her durumda aynı tutarda ödeme azalacağı anlamına gelmez. Benzer biçimde alanın boşalması ancak yeniden kullanım veya gider azaltma koşullarıyla ekonomik sonuç üretir. Modeldeki gider tanımını karar amacıyla uyumlu kurun ve gerçekleşen faydayı sonradan aynı tanımla kontrol edin.
Akış açısından büyük partinin başka sonuçları vardır: ortalama stok artar, sorunların görülmesi gecikebilir ve ürün değişikliğine yanıt zorlaşabilir. Küçük parti ise hazırlık sıklığı ve taşıma yükünü artırabilir. Bu etkiler temel gider formülünde tam görünmeyebilir. Dolayısıyla iki uygulanabilir seçenek, yalnız hesaplanan toplamla değil kapasite ve teslim koşullarıyla da karşılaştırılır. Daha küçük parti seçilecekse ek yıllık gider görünür yazılır; karşılığındaki stok ve akış etkisi açıklanır. Hazırlık giderini veya tedarik süresini azaltmak, aynı hizmette daha küçük partiyi mümkün kılabilir. Böylece karar, büyük partiyle sorunu örtmek yerine nedenleri iyileştirmeye yönelir.
Formül
Ekonomik sipariş miktarı Q* (adet) = √(2 × D × S ÷ H)
Yıllık sipariş sayısı (sipariş/yıl) = D ÷ Q
Yıllık sipariş gideri (TL/yıl) = (D ÷ Q) × S
Ortalama çevrim stoğu (adet) = Q ÷ 2
Yıllık çevrim stoğu tutma gideri (TL/yıl) = (Q ÷ 2) × H
İlgili yıllık toplam gider (TL/yıl) = (D ÷ Q) × S + (Q ÷ 2) × H
Partinin tüketim süresi (gün) = Q ÷ Günlük tüketim hızı
Dersin devamı akademi hesabıyla açılır
Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.
- Adım adım nasıl yapılır
- Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
- Yöntemin yanılttığı durum
- Sık yapılan hatalar