Tersine akış ve tedarikçi geliştirme

Ders 21.5
12 dkOpsida Teknoloji · Son gözden geçirme: 30 Ekim 2026

Bir cümlede

İade, stok kaydından çıkınca fiziksel akıştan kaybolmaz; karar, işleme, yeniden kabul ve taşıma yükü kapanana kadar izlenir.

Bu dersin sonunda

  • 24 iadenin kontrol, yeniden işleme ve son kontrol yüklerini dakika cinsinden hesaplamak.
  • İade ve yeniden sevk miktarlarından taşıma yükünü kg ve kg·km birimleriyle bulmak.
  • Stok hareketiyle fiziksel malzemenin kapanış kararını birbirinden ayırmak.
  • Tedarikçi geliştirme denemesini ortak toplam yük ve aynı kabul koşuluyla değerlendirmek.

Neden önemli

Tersine akış, malzemenin kullanım veya teslim noktasından kontrol, onarım, yeniden değerlendirme ya da uygun işlem için geriye dönmesidir. İade edilmiş parça, muhasebe kaydından veya kullanılabilir stoktan çıkarıldığında sistemden fiziksel olarak yok olmaz. Taşınır, ayrılır, incelenir ve bir karar bekler. Uygun görülen parça yeniden kabul edilebilir; yeniden işlenen parça son kontrol gerektirir; kullanılamayan parça için de yetkili kapanış işlemi gerekir. Bu aşamaların süreleri ve alan ihtiyacı kaydedilmezse iadenin yükü görünmez olur. İleri akış planı yalnız yeni siparişleri sayarken aynı kaynaklar iade işleriyle dolabilir. Bu yüzden tersine akış kendi miktar dengesi ve kapasite hesabıyla incelenir.

İade sayısı kalite kaybının tamamını açıklamaz. Bazı parçalar gerçekten kusurludur, bazıları yanlış malzeme gönderildiği veya kabul tanımı uyuşmadığı için döner. Kusur bulunamayan iadeler de kontrol ve taşıma yükü oluşturur. Her iade için neden iddiası ile doğrulanmış bulgu ayrılmalıdır. Alıcının uygunsuz dediği durum, tedarikçinin kontrol koşulunda yeniden üretilemeyebilir; bu farkın araştırılması gerekir. Aynı parçanın tekrar iade edilmesi yeni fiziksel yük doğurur, fakat ilk kusurla ilişkisi de korunmalıdır. İade olayı sayısı, benzersiz parça sayısı ve kusurlu adet aynı kavram değildir. Bu ayrım kurulmadan iyileştirme oranları karşılaştırılırsa sayılar doğru toplansa bile sonuç yanıltıcı olabilir.

Tedarikçi geliştirme, yalnız kusurlu parçaları daha hızlı ayırmayı istemek değildir. Sorunun çıktığı koşulu birlikte anlamak, düzeltmeyi sınırlı bir denemede sınamak ve kabul sonucunun korunduğunu göstermek gerekir. Yeniden işleme süresi kısalırken son kontrol kaldırılmışsa görünen kapasite kazancı gerçek kalite güvencesinden gelmeyebilir. Tersine, tedarikçide ek kontrol iadeyi azaltabilir ama bütün sistemde daha fazla iş oluşturabilir. Bu yüzden hem alıcıdaki hem tedarikçideki ek ve azalan işler görünür tutulur. Bir tarafın kaydından çıkan dakika diğer tarafa taşınmış olabilir. Ortak iyileştirme kararı, yükün yer değiştirmesini gerçek yük azalmasından ayırır. Parçanın kabul koşulu aynı kalmadığında eski ve yeni sonuçlar doğrudan karşılaştırılamaz.

Taşıma da yalnız araç sayısıyla açıklanmaz. İadenin miktarı, ağırlığı, mesafesi, ayrılmış alanı ve yeniden sevk gereksinimi farklı yükler oluşturur. Tek araçla taşınan çok sayıda küçük parça ile aynı sayıda ağır parça aynı fiziksel yükü yaratmaz. Buna karşılık kilogram ile kilometreyi çarpmak doğrudan parasal gider veya çevresel etki hesabı değildir. Gerekli katsayılar verilmedikçe bu iddialar kurulmaz. Bu derste kontrol ve yeniden işleme dakikaları, taşınan ağırlık ve mesafe birlikte hesaplanır. Her sonuç kendi birimiyle sunulur. Son karar, açık iade kalmadığını, fiziksel miktarın nereye gittiğini ve geliştirmenin hangi kanıtla kabul edildiğini göstermelidir.

Formül

Kontrol yükü (dk) = İade adedi × Adet başına kontrol süresi

Yeniden işleme yükü (dk) = İşlenecek adet × Adet başına yeniden işleme süresi

Toplam işlem yükü (dk) = İlk kontrol + Yeniden işleme + Son kontrol

Taşınan ağırlık (kg) = Adet × Birim ağırlık

Ağırlık ve mesafe yükü (kg·km) = Her taşıma yönü için ağırlık × mesafe toplamı

Kapasite payı (dk) = Net kullanılabilir süre − İşlem yükü

Küçük denemeden tekrar ölçüme uzanan PUKÖ döngüsüP · PlanlaHedef: en çok 4 sn/çevrimÖnce: 9 snU · UygulaAnahtara tezgâhta sabit yerTek istasyon, küçük denemeK · Kontrol etÖnce9 snSonra3 snhedef ≤ 4Ö · Önlem alYeri iş tarifine ekleTakip gününde yeniden ölç9 → 3 sn
Bağımsız denemede arama süresi gözlemleri 8, 10, 9, 11, 7 sn’den 3, 4, 3, 2, 3 sn’ye değişir; ortalamalar 9 ve 3 sn’dir. Tedarikçi geliştirmede de tanımlı hedef, karşılaştırılabilir ölçüm ve takip gerekir; bu küçük örnek nedensellik veya kalıcılık kanıtı değildir. Bu veri seti eğitim amacıyla sentetik olarak üretilmiştir; gerçek bir işletmeyi, çalışanı veya müşteri çalışmasını temsil etmez.

Dersin devamı akademi hesabıyla açılır

Akademi hesabı ücretsizdir; iş e-postanla açılır ve onaylandıktan sonra kullanılır.

  • Adım adım nasıl yapılır
  • Gerçek sayılarla çözülmüş örnek
  • Yöntemin yanılttığı durum
  • Sık yapılan hatalar
Ücretsiz akademi hesabı aç